Menu

Słowiańskie imiona hipokorystyczne i skrócone

9 listopada 2018 - Imiona Słowiańskie

U Słowian Imiona pełniące funkcję spieszczającą (hipokorystyczne) i skrócone wywodzą się od imion dwuczłonowych i zostały utworzone przy wykorzystaniu różnych przyrostków zdrabniających. Imiona te stawały się czasem samodzielnymi nazwami osobowymi, używanymi pośród członków rodziny. Skrócenia imion były różne. Najbardziej rozpowszechnionym modelem w staropolszczyźnie było dodanie określonego formantu do pierwszej lub dwóch pierwszych zgłosek imienia złożonego, np.: Godzisław – Gosz, Goś, Goch

Zarówno imiona męskie, jak i żeńskie imiona były często skracane lub zdrabniane, przez co powstały inne formy.
Na przyład:  Cieszym z Cieszymysła, Kaźmir z Kazimira, Sulim z Sulimira,Bliz z Blizbora, . Często człon skrócony rozszerzano formantem o wygłosie -ch lub -sz (przykładem są formy takie, jak: Częstoch, Milich, Bolech,  Gniewosz, Budzisz), albo formantami -ek, -ko, -ik, -yk, -ina, -yna, -on, -ęta, -ota (np. Milik, Dobrzyk, Męcina, Godek, Sławek, Chwałko, Borzyna, Miron, Chwalęta, Radzięta, Jarota).
Imiona niezłożone (jednoczłonowe)

Niekiedy były to przydomki używane w funkcji imienia. Imion takich zachowało się wiele więcej niż imion złożonych, obecnie nie pełnią już funkcji imion.

Przy powstawaniu imion skróconych dochodziło często do całkowitej dezintegracji imion dwuczłonowych, np. Stani-sław: Sta-ch, Sta-sz, Sta-ś. Schemat tej struktury hipokorystycznej był następujący:

  1. pierwsza sylaba otwarta + formant, np. Ra-sz od Radosław,
  2. pierwsza sylaba zamknięta, np. „Rad” od Radosław, „Bud” od Budzimir,
  3. pierwsza sylaba otwarta + formant + formant, np. Mьstьslav ≥ stpol. Miestsław ≥ Mie-sz ≥ Mie-sz-ek ≥ Mie-sz-ko; Lьstьslavь ≥ Lestsław ≥ Le-ch, Leszek[8].

Przykłady sufiksów: -isz, -esz, -asz, -osz, -usz, -ch, -ech, -ach, -och, -uch, -k, -n, -ota, -uta: Sulisz, Milesz, Gołasz, Witosza, Borusz, Dobosz, Miłosz, Siroch, Boruch, Białek, Sławko, Brodak, Bronik, Bilina, Siedloń, Wilkan, Lasota, Żegota.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

stat4u