Antoni

Antoni Höhne




Antoni Höhne (ur. ok. 1745, zm. 21 czerwca 1795) – budowniczy i architekt.

Antoni Höhne urodził się w Leukersdorf (dziś Čermná w gminie Libouchec) w północnych Czechach (powiat Ústí nad Labem). Miał przybyć do Polski (według tradycji rodzinnej) w związku z budową pałacu w Rogalinie (ok. 1768–1770).

Sądząc z jego późniejszej działalności, odebrał staranne wykształcenie w zawodzie architekta i budowniczego. Przyjął prawo miejskie w Wolsztynie, gdzie posiadał dom, przed 1773. Występował tam jako „architekt” przy budowie kościoła parafialnego (ukończona w 1779), zatrudniony wraz z grupą podległych mu murarzy i polierów z Czech. W tym samym roku uzyskał tytuł królewskiego architekta przywilejem Stanisława Augusta.

W 1777 przyjął prawo miejskie Poznania (z rekomendacją rzeźbiarza Augustyna Schöpsa) i tam zapewne osiadł na stałe w związku z ożywieniem się ruchu budowlanego pod auspicjami Komisji Dobrego Porządku. Od 1779 do końca życia regularnie wybierano go seniorem cechu murarzy. Będąc jedynym w tym okresie wybitnym architektem w Poznaniu był angażowany przy wszystkich poważniejszych pracach budowlanych w mieście oraz powoływany dla dokonywania wizji i kosztorysów renowacji wielu kamienic. Założył w mieście dobrze prosperujące przedsiębiorstwo budowlane („Czeladź Pana Heynego”) i rozwinął w nim oraz na terenie Wielkopolski ruchliwą działalność jako budowniczy i projektujący architekt. Zmarł nagle w Poznaniu 21 czerwca 1795.

Był od około 1773 żonaty z Elżbietą Pernicką, a powtórnie z Franciszką Kruger. Jego pozostawiony znaczny majątek rozdzielono między jego drugą żonę i sześcioro żyjących dzieci z obu małżeństw. Józef Hoene-Wroński, filozof i matematyk był jego synem.

Był to typowy przedstawiciel tzw. „zimnego baroku” w architekturze drugiej połowy XVIII w. Wśród budowli sakralnych Höhna zwraca uwagę kościół Św. Krzyża w Poznaniu przy ul. Grobla. Poza tym wzniósł w Poznaniu według własnych projektów: nieistniejący dziś gmach sądu na Zamku (ok. 1778–1783), pałac Gurowskiego zwany Działyńskich (1785–1787), szereg kamienic oraz budynki przemysłowo-gospodarcze.

§Bibliografia

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 255-256. ISBN 83-01-02722-3.
...